Bướm ơi bướm hãy vào đây

      14

chungcuqms.com- Đã tất cả nhiều bài viết về “Người sản phẩm xóm” của Nguyễn Bính, chú ý dưới những góc độ khác nhau, như folklore, phân tâm học, biện hội chứng tâm hồn… Ở đây, chỉ nhìn bài thơ dưới góc độ, mà lại nói một cách bình dân là “suy bụng ta ra bụng người”, hay nói một biện pháp văn vẻ là “Lấy vào ý tứ cơ mà suy”. Đã là suy bụng ta ra… thì hoàn toàn có thể trúng tốt trật. Mặc dù trúng tốt trật, xuất xắc hay dở, thì cũng là góp thêm một cái nhìn, một giải pháp “giải mã” về thi phẩm rất lừng danh này của Nguyễn Bính.

Bạn đang xem: Bướm ơi bướm hãy vào đây

Người hàng xóm

Nhà nữ ở cạnh công ty tôi,Cách nhau mẫu giậu mùng tơi xanh rờn.Hai người sống giữa cô đơn,Nàng như cũng đều có nỗi ảm đạm giống tôi.Giá đừng gồm giậu mùng tơi,Thế như thế nào tôi cũng sang nghịch thăm nàng.

Tôi mộng mị rất dịu nhàng…Có con bướm trắng thường sang mặt này.Bướm ơi, bướm hãy vào đây!Cho tôi hỏi nhỏ dại câu này chút thôi…Chả lúc nào thấy thiếu phụ cười,Nàng hong tơ ướt ra phía bên ngoài mái hiên.Mắt chị em đăm đắm trông lên…Con bươm bướm trắng về bên cạnh ấy rồi!

Bỗng dưng tôi thấy bồi hồi,Tôi ai oán tự hỏi: tuyệt tôi yêu thương nàng?– Không, từ ân ái nhỡ nhàng,Tình tôi than rét gio tàn làm sao!

Tơ hong người vợ chả chứa vào,Con bươm bướm trắng hôm nào thì cũng sang.Mấy lúc này chẳng thấy nàng.Giá tôi cũng có thể có tơ vàng cơ mà hong.

Cái gì như thể nhớ mong?Nhớ nàng? Không! Quyết là ko nhớ nàng!Vâng, tự ân ái nhỡ nhàng,Lòng tôi riêng nhớ các bạn vàng ngày xưa.

Tầm tầm giời cứ đổ mưa,Hết bây giờ nữa là vừa tư hôm!Cô đối chọi buồn lại thêm buồn…Tạnh mưa bươm bướm biết còn quý phái chơi?

Hôm nay mưa vẫn tạnh rồi!Tơ không hong nữa, bướm lười ko sang.Bên hiên vẫn vắng láng nàng,Rưng rưng… tôi gục xuống bàn rưng rưng…

Nhớ con bướm trắng kỳ lạ lùng!Nhớ tơ xoàn nữa, tuy vậy không nhớ nàng.Hỡi ơi! Bướm trắng tơ vàng!Mau về mà chịu đựng tang phụ nữ đi thôi!Đêm qua bạn nữ đã bị tiêu diệt rồi,Nghẹn ngào tôi khóc… quả tôi yêu thương nàng.

Hồn trinh còn ở trằn gian?Nhập vào bướm trắng nhưng sang bên này!

Trúc Bạch, 12 tháng 7 năm 1940

*
Nhà thơ Nguyễn Bính (1918–1966)

Bài thơ bắt đầu bằng:

Nhà người vợ ở cạnh nhà tôi

Cách nhau loại dậu mồng tơi xanh rờn

Một cách vào bài vô cùng Nguyễn Bính. Nghĩa là bởi lục chén – thể thơ sở trường, ông sẽ kể một mẩu chuyện giữa “tôi” cùng “nàng”, nói như các nhà thông thái bây giờ là “diễn ngôn” một chuyện tình. Nếu chỉ mới đọc nhị câu mở màn thì dễ cho rằng, để cho hợp cùng với vần “ôi” (cạnh nhà tôi), của thơ lục bát, người sáng tác mới phù phép cho chiếc “dậu mồng tơi” (có vần “ơi”) mọc lên làm việc đây, chứ dòng dậu mồng tơi trong chuyện tình thì chả mấy thi vị! Đã là chuyện “chàng nàng” (giới trẻ hiện thời bảo là chuyện “ngôn tình”) được kể bằng văn vần, phải diễn ra ở dòng chốn, còn nếu không là “một vùng như thể cây quỳnh cành dao” tiên cảnh, khu vực Kim-Kiều chạm mặt nhau, thì chí ít cũng là “dưới bóng hoàng lan” thơ mộng, phong cách như văn Thạch Lam, bắt đầu hợp tình, phù hợp chứ!

Thế nhưng kế tiếp câu thứ năm, thiết bị sáu “Giá đừng bao gồm dậu mồng tơi/ ráng nào tôi cũng sang nghịch thăm nàng” thì buộc fan đọc cần dừng lại, suy tư. Dường như là gồm “chuyện” rồi, bao gồm “sự” rồi. Không hẳn vì khiến cho hợp vần, đến trơn tru mạch lục bát, buộc phải cái dậu mồng tơi cần mọc lên sống đây, nhưng nó còn là “nhân vật” thâm nhập vào câu chuyện, thậm chí là là trung trung khu của câu chuyện nữa. Vị cứ như lời thơ thì “hai bạn sống giữa cô đơn” với “nàng như cũng có nỗi bi hùng giống tôi”, nghĩa là nhị khối cô đơn, cùng tất cả chung một nỗi sầu buồn, cơ mà nhà lại ở ngay gần nhau, chỉ là “bên này” và “bên ấy”. Để phá vỡ cái khối cô đơn ấy, mẫu “thành sầu” ấy không trở ngại gì, chỉ mấy bước đi sang mặt ấy thì biết đâu chẳng đã“được lời như toá tấm lòng” rồi. Vậy mà lại chỉ vày cái dậu mồng tơi xanh rờn như trêu ngươi, như thách đố kia, đã khiến cho tôi cần yếu qua thăm bạn nữ được, hỏi núm có ai oán không, có đau không?

Vậy loại dậu mùng tơi kia như vậy nào, mà lại với “tôi” này lại có quyền năng ghê ghê vậy?

Những ai có mặt ở nông thôn những biết rằng, mồng tơi là 1 trong những loài rau phổ biến, lành hiền lành như rau muống, rau đay, rau củ ngót… nơi nhà quê. Còn chiếc dậu mồng tơi thì thường xuyên chẳng lớn phe, ghê gớm gì, một ít chiếc que tre phòng lên, gài buộc thêm vào, ấy là thành dậu cho dây leo lên. Lúc đầu dậu còn đang cao ngang tầm mặt người, chứ mồng tơi trèo lên nhiều, dậu thường xuyên là xiêu vẹo rạp xuống. Mong mỏi qua, giả dụ dậu thấp tín đồ ta có thể bước qua, nhảy đầm qua, hoặc không thì rẽ ngang cũng “chẳng tác động gì đến độc lập thế giới”. Dây mồng tơi, ngọn mùng tơi cũng mượt mại, trơn tru tru, chẳng gai góc cóc cáy gì, trừ lúc dây bao gồm quả thì trông tựa như các cục sần nhẵn thín, bóp nhẹ một cái đã loang màu mực tím đầy tay. Dân gian vẫn chẳng có câu“quá bởi nhà giầu dẫm nên gai mồng tơi” nhằm tỏ ý chế giễu cợt đều ai chưa bỏ ra đã không tự tin khó, kêu khổ đó sao. Vậy thì loại dậu mồng tơi đó là nút thắt của chuyện tình này. Nó là “thủ phạm” phân thành bên ấy, mặt này. Lần theo gai dây mồng tơi, men theo mạch bình dân nghĩ ngợi thêm nữa, thì dân quê chẳng sẽ ví von “nghèo rớt mồng tơi”, hay “xanh rớt mồng tơi” đó sao. Đúng rồi! Vậy mồng tơi nghỉ ngơi đây đâu phải là mẫu thứ mùng tơi trồng để đưa lá nấu bếp canh, mà lại là ám chỉ dòng sự nghèo – nghèo… rớt mồng tơi. “Xanh rớt mồng tơi” thì cũng là từ dòng nghèo rớt mà lại ra thôi. Sợ thay, dậu mồng tơi ở đây không “xanh rớt” nhưng mà “xanh rờn” nghĩa là rất rất nghèo. Thời ni mà rứa thi sĩ Hoàng è Cương, vào trường ca “Trầm tích” còn tả cái bần cùng của xứ Nghệ bằng một ví von để đời là“mảnh đất nghèo mồng tơi không kịp rớt” cơ mà! nỗ lực là ta đang tạm lần ra cái “chốt”, hay mẫu “mã” của “giá đừng…” rồi: chiếc nghèo. Nhưng nghèo thì hèn, thì khoác cảm, thì…

Còn thanh nữ thơ – “nhân thứ chính” – thì sao?

Cứ theo văn bạn dạng thì, ở mặt ấy“Nàng hong tơ ướt ra phía bên ngoài mái hiên”, một các bước thường ngày của bé nhà nông có nghề tằm tơ canh cửi, nghĩa là thiếu phụ là con nhà lành, bé nhà bình dân. Song, nếu như là bé nhà lành, con nhà dân gian hồn nhiên như nhiên, sao lại “chả lúc nào thấy người vợ cười”, mắt phụ nữ thì“đăm đắm trông lên”? cô bé cứ như thể cái “người đàn bà xa lạ” trong tranh của danh họa Kramxcoi mặt xứ Bạch Dương vậy. Mới thấp thoáng thấy bóng thiếu phụ sau dậu mồng tơi, nam nhi “tôi” như đã biết thành nàng hớp mất hồn, khiến cho quá nửa thân xác cánh mày râu như đã chìm vào cõi mộng. Nhẵn bướm vừa chợp chờn hiện ra, nam nhi đã vội đón đường mà lại van vỉ “Bướm ơi, bướm hãy vào đây!/ mang lại tôi hỏi nhỏ câu này chút thôi”. Thì ra, chàng ý muốn biết phái nữ là ai, mà lại từ bóng hình đến xử sự lại như ám vào chàng, khiến chàng phân chổ chính giữa đến vậy?

Cứ “lấy vào ý tứ nhưng suy” thì thiếu phụ không là nhỏ nhà thường xuyên dân, tơ vàng người vợ hong nghỉ ngơi đây đâu phải là tơ kim cương của “một nong tằm là năm nống kén, một nong kén chọn là chín nén tơ”, mà ấy là… kim cương thật, như thời nay bảo là “vàng bốn nhỏ 9”! Nghĩa láng là nhà phụ nữ rất giầu sang, rất nhiều của nả. Mà lại kẻ đã giầu sang trọng thì thường xuyên kiêu kỳ, thậm chí còn là hợm hĩnh. Vậy cần cái sự “chả bao giờ thấy nữ giới cười”, “mắt phái nữ đăm đắm trông lên” (không trông xuống, chẳng trông ngang), cũng dễ dàng nắm bắt thôi: nàng đài các, kiêu kỳ. Nàng đâu chỉ có là cô láng giềng vẫn thường xuyên ngước ánh mắt trời đôi mắt trong mặt hiên nhà, tốt cô hái mơ phải chăng thoáng mặt động hương thơm Tích, hoặc cô nàng chiều chiều đi tước đoạt đay chỗ bến sông quê… gồm đến hàng tá các thiếu nữ trong gia tài thơ tình Nguyễn Bính. Song, chị em ở đó là một cô bé có “căn kiếp” vô cùng khác, ko thùy mị, cũng chẳng lẳng lơ, mà dường như u uẩn của một “bóng giai nhân” từ ở đâu đó lạc vào địa điểm thôn dã.

Xem trong văn cảnh thì như một trong những hai bên là nàng, hoặc tôi, vừa mới dọn mang đến nơi này yêu cầu còn ngỡ ngàng, không mấy giao cảm, ấy là nghĩ về thế. Song, quy chính sách “lửa gần rơm nhiều ngày cũng bén” trong khi không có cơ may ra mắt ở đây. Ngày ngày thanh nữ lơ đãng có tơ ướt ra hong bên cạnh mái hiên, bao gồm ngày thanh nữ còn quên cả đựng vào, tơ nàng không vàng nóng màu rơm quê kiểng mà ánh lên màu lạnh lẽo của kim ngân – màu của sang trọng, quyền quý. Tơ phụ nữ chảy xuống, mắt cô gái trông lên, miệng người vợ thì tương đối mím lại, dường như cổ thanh nữ còn kiêu cha ngấn nữa. Nam nhi Kim xưa, dán đôi mắt vào “song hồ nước nửa khép cánh mây” để“Tường đông ghé mắt ngày ngày hằng trông” quý phái nhà phái nữ Kiều cảm giác như “Ba thu vén lại một ngày dài ghê”, còn quý ông “Tôi”nay thì ngấp ngó sau loại dậu mùng tơi xanh rờn liếc đôi mắt trông thanh lịch thấy thế, hay tưởng ra thế? ko rõ! Dân gian sẽ chẳng có câu “im yên ổn là vàng”, hay “có đá quý vàng chẳng hay phô” đó sao, cái sự im re của cô gái là sự lạng lẽ biết nói, biết phô, biết làm cho khổ kẻ khác.

Như vậy, sau đa số “giải ảo” về “dậu mồng tơi” về “tơ vàng”, thì vấn đề “người hàng xóm” hiện nay chỉ là diễn tiến tiếp của chuyện tình bi tráng giữa “bên này” cùng “bên kia”, là hệ quả của việc eo le về đẳng cấp, về thân phận giữa tôi cùng nàng. Nói một cách khác, bi tình hiện thời chỉ luân phiên quanh dòng “dậu mồng tơi” – cái “mà ta vẫn thường gọi là “mặc cảm tình yêu”, “mặc cảm thân phận”! Sự mặc cảm như là bẩm sinh trời bắt này, Nguyễn Bính xem như một “đặc sản” vai trung phong hồn và đã được thi sĩ tái tạo các lần vào thơ, như 1 motif, chẳng hạn “Con tằm được mấy tiền tơ/ Chao ơi, mà mong mà mơ rước nàng/ Giầu sang rước số giầu sang/ Cứ tin cẩn chứ rằng phụ nữ yêu tôi/ Mấy khoa thi chót thầy ơi/ Thầy không thi đỗ nhằm rồi làm quan/ Để rồi lắm bạc, các vàng/ Để cho nhỏ lấy được nàng, thầy ơi!/ cô gái về làm cho dâu bên tôi/ vườn dâu có thẹn với đôi tay ngà” (Nhà tôi). Hay“Em là con gái nhà giời/ Tôi là con cháu nhà fan thường dân/ yêu em gồm vạn bao gồm ngàn/ Nhưng cha không triệu chứng cho bàn tay không/ Anh thương hiệu chưa chiếm phần bảng rồng/ mang đâu xe cộ bóng con ngữa hồng vinh quy?”… Chuyện mặc cảm thân phận, tốt nhất là ẩn ức nhục tình vào thơ Nguyễn Bính tất cả mà kể một ngày dài không hết!

Còn “tôi” là ai? quý ông duyên nợ gì với chiếc dậu mồng tơi, với tơ vàng, và bướm trắng?

Trở lại với mạch chuyện. Lâm vào yếu tố hoàn cảnh éo le ấy, nếu như “tôi” là 1 trong trai làng khỏe mạnh mẽ, tự tin, thì cứ khiêu vũ đại qua dòng dậu mồng tơi sang bên ấy, hành xử kiểu như đại trượng phu trai trong ca dao“anh nuốm cổ tay, anh hỏi câu này có lấy anh chăng?”. giả dụ nàng tạo nên sự bộ bắc bậc kiêu ngạo thì nhủ âm thầm rằng “Tiền ít không hít được của thơm”, rồi tự yên ủi “Thì trăm nhỏ gái, nghìn nhỏ gái/ cô gái cũng là cô gái thôi”, “bai bai” nàng… là xong! nhưng lại khổ cho loại kẻ nghèo rớt mồng tơi là “tôi” đó “tiền ít song lại ý muốn hít của thơm”. Anh ta chừng như rất lãng mạn, mơ toàn vàng son, với gần như là“quan trạng đi chín lọng vàng”,“công chúa download trâm thả tú cầu”, tốt “cứ tin yêu chứ rằng phái nữ yêu tôi” nên nó mới do vậy bi hài kịch. Bi kịch của “hồn bướm mơ tiên” tuyệt “hồn bướm mơ hoa” thì cũng thế. Bi kịch này gồm họ mặt hàng với thảm kịch của chàng ngư tủ họ Trương xưa“Người thì thậm xấu, hát thì thậm hay” mà lại tơ tưởng đàn bà quan vượt tướng, lá ngọc cành vàng, phải đã bắt buộc trả giá chỉ đắt. Mang lại dù thảm kịch của hai con trai có không giống nhau về thời đại, về trả cảnh, về cung bậc, về kết cục.

Xem thêm: Tham Khảo 12+ Địa Chỉ Bán Bánh Crepe Sầu Riêng Bán Ở Đâu, Bánh Crepe Giá Tốt Tháng 8, 2022

Mặc cảm nghèo hèn đan xen với hoang tưởng, đã biến chuyển “tôi” thành kẻ lẩn thẩn, thầm ước“Giá tôi cũng có tơ vàng mà lại hong”. Đã “giá đừng” ở loại đoạn “mồng tơi” , nay lại “giá tôi” ở dòng đẫn “tơ vàng” này nữa, thì chẳng đần độn là gì. Mà lý do lại ước gồm tơ vàng nhưng mà hong nhỉ? mẫu thằng lũ ông còn đương trai tơ và lại ước gồm tơ quà để cơ mà hong, thì còn ra có tác dụng sao. Cái bạn ấy còn nếu như không thần tởm thì cũng pê-đê là dòng chắc! Cứ vào ý tứ cơ mà suy, thì thôi đúng rồi, thêm một lần nữa khẳng định tơ quà ở đấy là “vàng” – “vàng bốn con chín” như sẽ nói. Diễn nôm theo kiểu người quê tuyệt “quy ra thóc” thì tức là tôi nhưng mà cũng giầu sang, thì trinh nữ gì nhưng tôi lại không sang thăm nàng. Tuy thế hỡi ôi,“Châu ngọc làm thế nào hái được nhiều/ Tôi là thi sĩ của yêu quý yêu/ lấy đâu xe cộ cưới ngời hoa trắng/ Với những mâm cau che lụa điều”! (Một trời quan tái).

Muốn tiếp cận phái nữ mà bất lực, yêu cầu trong chiêm bao đấng mày râu đã bắt buộc nhờ cho “con bướm trắng” – nhân thiết bị thứ tía – như 1 sứ đưa trung gian, trở về giăng mắc thân tôi cùng nàng, giữa bên ấy là mặt này. Cánh bướm đã xuất hiện nhiều lần, nhiều kiểu, những kiếp trong thơ Nguyễn Bính. Đã có khá nhiều bài viết, thậm chí là hẳn một đái luận về hình mẫu “bướm” vào thơ ông, với phần đông là “cánh bướm dân dã”, “cánh bướm giang hồ”, “cánh bướm tình ái”, “cánh bướm thân phận”… Song, con bướm trắng ở đây “chấp” tất cả các bé bướm kia, bên cạnh sự “tổng hòa” các con bướm kia, nó còn khôn xiết liêu trai, ma mỵ và tương tự như lây vẻ đài những của chủ nó. Nó không kiêu ngạo như nàng, tuy vậy nó cũng thất thường, đỏng đảnh, tinh quái quỷ lắm. Vừa nháng thấy láng nó, mới định hỏi bé dại một câu thì nó “đã trở về bên cạnh ấy rồi”. Cơ hội thì ngày làm sao nó cũng sang, thời điểm thì chẳng thấy tăm tích nó đâu, cứ như thể trêu ngươi vậy. Với rất nhiều chấm lửng, chợp chờn thực hư cảnh “người mộng hóa bướm”, hay “bướm mộng hóa người” của đấng mày râu Trang Chu bên đất Tàu xưa. Bạn viết ngờ rằng (vâng, chỉ dám ngờ thôi), con “bướm trắng” tại đây tượng trưng đến “bạc”, một các loại kim ngân như “vàng”, bà mẹ với vàng. “Nói là bạc, im thin thít là vàng”. Nó là kẻ đưa thư, là sứ trả tình yêu, nó tất cả thì thầm, tỉ cơ gì không bởi thứ ngôn từ của chủng loại bướm, thì có lẽ rằng chỉ gồm tôi là hiểu, còn thanh nữ – công ty nó, thì xem như vẫn “ba không”: ko thấy, ko nghe, ko hiểu!

Tâm trạng phân trọng tâm của quý ông “tôi”, vừa mê thích vừa e, vừa yêu thương vừa gét, vẫn được diễn tả với nhiều cung bậc trong chiếc đoạn “lâm ly quy phượng” vào hàng đầu thất tình này, nhưng mà có bạn đã điện thoại tư vấn là “phép biện chứng của tâm hồn, của tình yêu”. Bắt đầu là “bỗng nhiên tôi thấy bồi hồi” rồi tăng lên “tự hỏi xuất xắc tôi yêu thương nàng”, tiến cho tới cái gì như thể lưu giữ mong?”. Nhưng rồi như hại bị hớ, nam giới chối cất cánh chối trở thành ngay “cái gì” đó, khôn xiết cương quyết Nhớ nàng? Không! Quyết là không nhớ nàng!”. Trong tất cả một cặp lục chén mà có tới các hai vết hỏi cùng với hai vệt than, kể cũng chính là hiếm. Rồi, để có cớ thanh minh cho nỗi hồi hộp tơ vò của lòng mình, con trai lại đổ thừa cho rằng Không, trường đoản cú ân ái nhỡ nhàng, Tình tôi than rét gio tàn có tác dụng sao!”, “Vâng, tự ân ái nhỡ nhàng, lòng tôi riêng biệt nhớ bạn vàng ngày xưa”. Láy đi láy lại đều hai lần chuyện “ân ái nhỡ nhàng” với “bạn vàng” ngày xưa, cụ thể là đại trượng phu đang như tự dối mình, cố bày tỏ với người, rằng tôi không tồn tại nhớ nàng, nói gì đến chuyện tôi yêu nàng. “Bập” vào con gái biết đâu tôi lại thêm một lần “nhỡ nhàng” gian khổ nữa, hãy tha mang lại tôi!

Cái “bài” này chàng đã từng có lần “diễn” nhiều lần rồi, và có lần đã tự thúNhưng yêu thương Oanh quá do đó phải/ Mơ chuyện thần tiên nhằm dối mình” (Mơ chuyện thần tiên). Nhưng chính cái sự càng thanh minh, thì lại như càng tự tố giác rằng trong tận lòng lòng chàng có nhớ nàng, thậm chí là đã bị rung động nàng. Không nhớ nàng, rung rộng nàng sao lại khổ sở, từ mình đánh vật với bản thân như vậy? Ở đây tất cả sự mâu thuẫn, xâu xé giữa khối óc và con tim. Trái tim mách bảo là quý ông đã yêu nàng, tuy nhiên lý trí lại cứ như ý muốn cưỡng lại. Ngay cả đến trong khi thấy vắng nhẵn nàng, trơn bướm trong cảnh “tầm khoảng trời cứ đổ mưa”, chàng ngồi đếm thời gian “đến lúc này nữa là vừa tư hôm”, ngấm nỗi“cô đời ảm đạm lại thêm buồn”,  đến độ “rưng rưng… tôi gục xuống bàn rưng rưng…”, mà chàng vẫn còn đó cố kháng chế “Nhớ bé bướm trắng lạ lùng/ lưu giữ tơ rubi nữa, nhưng mà không nhớ nàng”. “Rưng rưng”, mặc dù rằng hai lần “rưng rưng” thì mới có thể chỉ xuýt khóc, chứ… chưa khóc.

Mạch thơ cho đây chuyển làn rất bất chợt ngột:

Hỡi ơi bướm white tơ vàng

Mau về mà chịu tang nàng đi thôi

Hôm qua cô bé đã chết rồi

Ngẹn ngào tôi khóc… quả tôi yêu nàng

Chuyện gì nên đến đã đến. Bức tường chắn ngoan cố gắng đã òa vỡ. Đến trên đây lại nảy ra điều băn khoăn là, nguyên nhân nàng chết bất ngờ thế? lý do chỉ khi nữ qua đời thì chàng new tự thú “quả tôi yêu nàng”? “Tôi yêu nàng” chỉ bố từ ấy thôi mà lại sao nhọc nhằn, đớn nhức vậy? Lại suy bụng ta ra… bụng chàng: có lẽ rằng là chỉ khi “con tín đồ kiêu sang” trong người vợ chết đi cùng “con bạn mặc cảm” trong tôi cũng bị tiêu diệt theo, thì mới “Nghẹn ngào tôi khóc… trái tôi yêu thương nàng”. bạn viết thì cứ tin rằng, cô bé không “tự chết”. “Tôi”- người sáng tác bài thơ – bắt đàn bà phải chết. Đấy là thế lực của hình dáng thi sĩ “lãng mạn tuy nhiên không… bí quyết mạng”- người đã sáng chế ra cả một quả đât cô đơn, mộng ảo của riêng biệt mình, và cũng là cân xứng với lo-gic của mẩu chuyện tình bi thiết này. Nếu nữ giới không bị tiêu diệt thì ko thể bao gồm chuyện tan vỡ òa nước mắt thuộc tiếng nấc nghẹn ngào thú nhận“quả tôi yêu thương nàng”. Yêu thiếu phụ nên tôi bắt đầu khóc, yêu nữ giới nên tôi phải kê nàng (đúng ra là chiếc sự kiêu kỳ, đài những của nàng) bị tiêu diệt đi!

Tình yêu, bỏ mặc những éo le, khoác cảm, sau cùng vẫn chiến thằng, vẫn tấu lên khúc khải hoàn, cho dù giọt nước mắt tất cả muộn mằn!

Đến đây rất nhiều tưởng chuyện “người hàng xóm”, nhưng mà cũng là chuyện của “tôi”, chuyện của tương đối nhiều người, nhiều thời, rất có thể kết được rồi. Một bi kịch tình đang hạ màn. Cô bé chết vậy là hết chuyện. Mẫu “dậu mồng tơi” đã làm xong sứ mệnh của mình. Song, nếu cố thì còn đâu mẫu kết “có hậu” của chuyện tình theo phong cách tư duy Á-Đông, còn đâu là Nguyễn Bính – Điệp Lang tài hoa, lãng mạn1. Bé bướm white lại xuất hiện, song không với tư bí quyết là sứ giả chuyển thư mà lại với mệnh lệnh của fan nhà “chịu tang” nàng, cùng với sứ mệnh chở linh hồn tình yêu:

Hồn trinh còn ở è cổ gian?

Nhập vào bướm trắng nhưng sang bên này!

Cái “hồn trinh” ấy là dòng hồn vào trắng, nguyên sơ, còn không nhuốm mùi hương giầu sang, tục lụy, chưa bị đời chiều chuộng, bởi vì vò, làm cho “sờn mòn”, “nhàu nát” (ý thơ X.Esenhin) thì rất xứng đáng được tôn thờ, được phục sinh, thăng hoa cùng bướm white – biểu tượng của nét đẹp trinh trắng, ao ước manh, dễ dàng vỡ. Bởi vì suy đến cùng, thì tất cả lỗi gì đâu khi nữ đẹp, lại xuất hiện trong một gia đình quyền quý? cái đẹp, dòng giầu, cái sang tất cả quyền năng, có mức giá của nó chứ!

Trong cơ chế thị phần có triết lý hôm nay, ngoài ra quyền năng của chiếc đẹp, loại giầu (nhưng chưa chắn chắn đã sang) đang sẵn có cơ “lên ngôi” nữa thì yêu cầu (?). (Thì cứ xem hầu như scandal, những drama của giới showbiz đang hàng ngày tự trình diện trên mạng làng hội từ bây giờ thì rõ). Gồm chăng là chính “tôi”, kẻ si tình tuyệt vơ vào“cứ tin tưởng chứ là chị em yêu tôi” mới có lỗi. Mà chắc gì chàng tất cả lỗi, ông trời như mong mỏi thế, bắt núm “còn tôi trời bắt làm thi sĩ”, đày ải thế. Đi đâu, nghỉ ngơi đâu, nhìn gì chàng cũng như mắc, như sa vào lưới tình giăng sẵn, cho nỗi bắt buộc kêu lên “Yêu sao yêu mãi cố này/ Tôi như một kẻ sa lầy trong yêu”. Thì đấy, nhìn vào vườn con trai thấy “hoa vàng với bướm xoàn hôn nhau”, nhìn thăng thiên chàng như thấy “những cành cây nó cưới nhau”, ngày xuân đến đấng mày râu reo lên như của bắt được “Chị ơi, em cưới ngày xuân nhé?”…Cứ nghĩ, không tồn tại cái tín đồ lẩn thẩn, lẩm cẩm, tê mê mê như nam nhi giữa chiếc đời ồn ã, bon chen, thực dụng thì còn đâu thi vị, còn gì là “nhung cùng với tuyết”! cùng với tâm vắt ấy, thì tình yêu dù cho là đơn phương, chẳng thể kết trái vào đời thực thì nam nhi sẽ cho cái đó thăng hoa trong đời ảo, phục sinh cùng cánh bướm trắng, “chắp cánh, tức thì cành” vào một kiếp khác:“Đêm qua mơ thấy hai bé bướm/ Khép cánh tình phổ biến ở thân đời” (Hết bướm vàng).

***

Đã rộng 80 năm kể từ khi thi phẩm “Người mặt hàng xóm” của Nguyễn Bính ra đời. Từng nào nước mắt đang chảy qua chân cầu ái tình bắc trên số đông trái tim đa cảm, ngấm đẫm vào trang thơ. Hàng chục thi khúc bolero đang tấu lên réo rắt bên trên nền bướm trắng, tơ xoàn mộng ảo. Mặt hàng tá bài viết đã ra đời xung quanh thi phẩm đặc sắc mang đậm màu Nguyễn Bính này. Ráng mà đến hôm nay, giữa thời 4.0, nơi đây trên dòng dậu mồng tơi xanh rờn dân dã, phơ phất tơ vàng đẳng cấp và sang trọng ấy, fan viết đông đảo dòng bình tán thô thiển này vẫn như Thấy con bướm trắng cất cánh thơ thẩn/ Ý hẳn đi tìm hương nạm nhân” (Hương nỗ lực nhân).

Khu nước ngoài giao đoàn, số đông ngày chủ yếu Hạ, 2021.

PHẠM CÔNG TRỨ

________________

(1) Theo hồi ức của nhà thơ – công ty viết chèo Hoàng Tấn (tức hồ nước Tăng Ấn), một người đồng bọn của Nguyễn Bính, thì: “Nguyễn Bính bao gồm một tập thơ đầu tay chưa in mà Bính khôn xiết trân trọng. Đó là tập thơ Bướm. Bính tự thừa nhận tiền thân của bản thân mình là Bướm, buộc phải lấy cây bút hiệu là Điệp Lang, tự coi bản thân là hồ nước Điệp, Trang sinh, hồn bướm mơ hoa, gần như giấc bướm đang ru Bính vào cơn mơ triền miên, quên cái thực tại đau buồn, xuyên suốt thời thơ ấu. ở bên cạnh tập thơ Bướm đó, Bính còn mang lại tôi coi bộ sưu tập khá công trạng về phần đa cánh bướm đầy đủ loại, đủ cỡ, đủ sắc màu cơ mà Bính săn bắt trong số những năm tháng sinh sống Thái Nguyên, Phú thọ, im Bái, Cao Bằng…”. (Nguyễn Bính thi sĩ giang hồ).